Οδηγοί

Πώς να βρείτε το σπείρωμα μιας παλιάς βίδας

Για τις περισσότερες κοινές βίδες, η αναγνώριση προκύπτει από δύο μετρήσεις: την εξωτερική διάμετρο και το βήμα του σπειρώματος.

Στόχος της διαδικασίας είναι να καταλήξετε σε μια πλήρη ονομασία σπειρώματος, δηλαδή σε έναν συνδυασμό διαμέτρου, βήματος και προτύπου. Καμία από τις δύο μετρήσεις δεν αρκεί από μόνη της.

Μετρικό σπείρωμα

M8 × 1,25

Ονομαστική διάμετρος σε mm και βήμα σε mm.

Σπείρωμα ίντσας

¼″ 20 UNC

Ονομαστική διάμετρος σε ίντσες, σπείρες ανά ίντσα και πρότυπο.

Τι θα χρειαστείτε

Ένα παχύμετρο, για την εξωτερική διάμετρο.

Ένα σπειρώμετρο (thread pitch gauge), για το βήμα.

Τον πίνακα προτύπων σπειρωμάτων, για να συγκρίνετε τις μετρήσεις σας με Metric, UNC, UNF, BSW, BSF, BSP, NPT και άλλα συστήματα.

Βήμα 1: Καθαρίστε και εξετάστε τη βίδα

Αφαιρέστε λάδια, βρωμιά, σκουριά και υπολείμματα από τις αυλακώσεις. Το σπειρώμετρο πρέπει να εφαρμόσει καθαρά στο προφίλ του σπειρώματος, επομένως ακόμη και μικρές βρωμιές μπορούν να οδηγήσουν σε λάθος αποτέλεσμα.

Εξετάστε επίσης αν η βίδα παρουσιάζει:

Παραμορφωμένες κορυφές.

Χτυπημένα ή φαγωμένα σπειρώματα.

Έντονη διάβρωση.

Διαφορετική διάμετρο στην αρχή και στο τέλος του σπειρώματος.

Αν το σπείρωμα είναι πολύ φθαρμένο, μετρήστε στο σημείο που βρίσκεται στην καλύτερη κατάσταση.

Βήμα 2: Μετρήστε την εξωτερική διάμετρο

Χρησιμοποιήστε τις εξωτερικές σιαγόνες του παχυμέτρου και μετρήστε τη διάμετρο επάνω στις κορυφές του σπειρώματος. Μην μετρήσετε την κεφαλή της βίδας και μην τοποθετήσετε τις σιαγόνες μέσα στις αυλακώσεις. Η μέτρηση γίνεται από κορυφή σε κορυφή.

Μέτρηση εξωτερικής διαμέτρου σπειρώματος με παχύμετρο, στις κορυφές του σπειρώματος — Οι σιαγόνες ακουμπούν στις κορυφές του σπειρώματος. Αν πέσουν μέσα στις αυλακώσεις, η ένδειξη είναι μικρότερη από την πραγματική εξωτερική διάμετρο.

Κλείστε απαλά τις σιαγόνες. Υπερβολική πίεση μπορεί να δώσει μικρότερη ένδειξη, ιδιαίτερα σε μικρές ή φθαρμένες βίδες. Επαναλάβετε τη μέτρηση σε δύο ή τρία σημεία, περιστρέφοντας ελαφρά τη βίδα. Αν οι τιμές συμφωνούν, κρατήστε τη μέση ένδειξη.

Πώς ερμηνεύεται η μέτρηση

Η ένδειξη του παχυμέτρου βρίσκεται συνήθως κοντά στην ονομαστική διάμετρο, χωρίς να ταυτίζεται με αυτήν. Η εξωτερική διάμετρος ενός σπειρώματος κατασκευάζεται με ανοχή προς τα κάτω, ώστε να εξασφαλίζεται η συναρμογή με το παξιμάδι.

Ονομασία	Ονομαστική Ø	Τυπική ένδειξη παχυμέτρου
M6	6,00 mm	περίπου 5,9 mm
M8	8,00 mm	περίπου 7,9 mm
¼″	6,35 mm	περίπου 6,3 mm

Η διάμετρος από μόνη της δεν αρκεί. Το επόμενο στάδιο είναι να προσδιορίσετε το βήμα.

Βήμα 3: Μετρήστε το βήμα με σπειρώμετρο

Ανοίξτε τα ελάσματα του σπειρωμέτρου και δοκιμάστε τα διαδοχικά επάνω στο σπείρωμα. Το σωστό έλασμα πρέπει να εφαρμόζει σε ολόκληρο το προφίλ. Οι κορυφές και οι αυλακώσεις του ελάσματος πρέπει να συμπίπτουν με εκείνες της βίδας, χωρίς ορατά κενά.

Σπειρώμετρο με έλασμα 1,25 mm σε εφαρμογή πάνω σε μετρικό σπείρωμα βίδας — Το έλασμα 1,25 εφαρμόζει σε όλο το ορατό μήκος του σπειρώματος. Αυτή η εικόνα, και όχι μία ή δύο σπείρες, είναι το κριτήριο.

Κοιτάξτε τη συναρμογή απέναντι από μια φωτεινή επιφάνεια. Αν φαίνεται φως ανάμεσα στο έλασμα και στη βίδα, δοκιμάστε διαφορετικό βήμα. Μην επιλέξετε ένα έλασμα μόνο επειδή εφαρμόζει σε μία ή δύο σπείρες. Η εφαρμογή πρέπει να είναι σωστή σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μήκος.

Μετρικό σπείρωμα και βήμα σε χιλιοστά

Στα μετρικά σπειρώματα, το βήμα είναι η απόσταση από την κορυφή μιας σπείρας μέχρι την αντίστοιχη κορυφή της επόμενης και εκφράζεται σε χιλιοστά. Αν η εξωτερική διάμετρος είναι περίπου 8 mm και το σπειρώμετρο δείχνει 1,25 mm, η πιθανή ονομασία είναι M8 × 1,25. Το M8 δηλώνει την ονομαστική διάμετρο και το 1,25 το βήμα.

Η ίδια διάμετρος μπορεί να διατίθεται με περισσότερα από ένα βήματα. Επομένως, μια βίδα M8 × 1,25 δεν είναι ίδια με μια M8 × 1.

Σπείρωμα ίντσας και TPI

Στα σπειρώματα ίντσας, το βήμα δηλώνεται συνήθως ως TPI, δηλαδή threads per inch. Μια βίδα με διάμετρο περίπου ¼″ και 20 TPI μπορεί να είναι ¼″ 20 UNC. Μια βίδα ίδιας διαμέτρου με 28 TPI μπορεί να είναι ¼″ 28 UNF. Το μεγαλύτερο TPI σημαίνει ότι υπάρχουν περισσότερες σπείρες στην ίδια απόσταση, άρα το σπείρωμα είναι λεπτότερο.

Προσοχή

Η ονομασία σε ίντσες πάνω στο έλασμα

Σε ορισμένα σπειρώμετρα, δίπλα στην ένδειξη TPI αναγράφεται και μια ονομασία σπειρώματος σε ίντσες. Στη φωτογραφία, το έλασμα των 10 TPI φέρει την ένδειξη ¾″ και το έλασμα των 9 TPI την ένδειξη ⅞″. Πρόκειται για τα τυποποιημένα σπειρώματα Whitworth που έχουν ακριβώς αυτό το βήμα, δηλαδή ¾″ BSW με 10 TPI και ⅞″ BSW με 9 TPI.

Οι ενδείξεις αυτές δεν δηλώνουν τη διάμετρο της βίδας που εξετάζετε. Κατά την αναγνώριση κρατήστε από το έλασμα μόνο την τιμή TPI. Την εξωτερική διάμετρο τη μετράτε ξεχωριστά με το παχύμετρο και στη συνέχεια συνδυάζετε τις δύο τιμές στον πίνακα σπειρωμάτων.

Ελάσματα σπειρωμέτρου με σήμανση 10 και 9 TPI και ονομασία σπειρώματος σε ίντσες — Δύο ελάσματα του ίδιου σπειρωμέτρου. Η πρώτη τιμή είναι το TPI, η δεύτερη η ονομασία του τυποποιημένου σπειρώματος με αυτό το βήμα.

Μην τις συγχέετε με τα σωληνωτά σπειρώματα BSP, τα οποία συμβολίζονται επίσης με το γράμμα G αλλά έχουν διαφορετικά βήματα: το G ¾″ κατά BSP έχει 14 TPI, όχι 10.

Βήμα 4: Συνδυάστε διάμετρο και βήμα

Τώρα έχετε τα δύο βασικά στοιχεία, την εξωτερική διάμετρο και το βήμα σε χιλιοστά ή το TPI. Ανοίξτε τον πίνακα προτύπων σπειρωμάτων και αναζητήστε τον συνδυασμό που βρίσκεται πιο κοντά στις μετρήσεις σας.

Ο πίνακας περιλαμβάνει Metric coarse, Metric fine, UNC, UNF, UNEF, BSW, BSF, BSP, BSPT, NPT και άλλα συστήματα. Μπορείτε να φιλτράρετε με βάση το Major Ø, το Pitch ή το TPI μέχρι να εντοπίσετε την πιθανότερη ονομασία.

Φίλτρο αναζήτησης στον πίνακα σπειρωμάτων με αποτελέσματα UNEF, BSW και BSF — Με μία μόνο διάμετρο προκύπτουν συνήθως περισσότερες από μία αντιστοιχίες. Το βήμα είναι εκείνο που ξεχωρίζει το πρότυπο. Δείτε τον πίνακα σπειρωμάτων

Παράδειγμα, μετρική βίδα

Παχύμετρο: 7,9 mm
Σπειρώμετρο: 1,25 mm

Πιθανό σπείρωμα: M8 × 1,25

Παράδειγμα, βίδα ίντσας

Παχύμετρο: 6,35 mm
Σπειρώμετρο: 20 TPI

Πιθανό σπείρωμα: ¼″ 20 UNC

Βήμα 5: Επιβεβαιώστε το αποτέλεσμα

Αν έχετε ένα παξιμάδι γνωστού σπειρώματος, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε για μια τελική επιβεβαίωση. Η βίδα πρέπει να περιστρέφεται ομαλά με το χέρι.

Χωρίς δύναμη

Μην χρησιμοποιήσετε κλειδί και μην ασκήσετε δύναμη. Ένα λανθασμένο σπείρωμα μπορεί να αρχίσει να βιδώνει για μικρή απόσταση και στη συνέχεια να καταστρέψει και τα δύο εξαρτήματα.

Η δοκιμή με παξιμάδι είναι επιβεβαίωση, όχι υποκατάστατο της μέτρησης. Όταν χρειάζεται τεκμηριωμένος έλεγχος, τη θέση του παξιμαδιού παίρνουν οι ελεγκτήρες σπειρωμάτων GO και NO GO.

Αν καμία τιμή δεν ταιριάζει

Αν δεν βρίσκετε καθαρή αντιστοιχία, ελέγξτε ξανά τα παρακάτω:

Είναι καθαρό το σπείρωμα;

Μετρήσατε στις κορυφές και όχι στις αυλακώσεις;

Εφαρμόζει πλήρως το έλασμα του σπειρωμέτρου;

Μήπως συγκρίνετε μετρικό βήμα με TPI;

Μήπως πρόκειται για Metric fine, UNF ή κάποιο λιγότερο συνηθισμένο πρότυπο;

Είναι το σπείρωμα φθαρμένο ή παραμορφωμένο;

Αλλάζει η διάμετρος κατά μήκος του σπειρώματος;

Αν η διάμετρος μεταβάλλεται, μπορεί να πρόκειται για κωνικό σπείρωμα. Αυτό είναι συνηθισμένο σε ορισμένα σωληνωτά σπειρώματα, όπως BSPT και NPT.

Στα σωληνωτά σπειρώματα, η ονομαστική διάσταση δεν ταυτίζεται με την εξωτερική διάμετρο που δείχνει το παχύμετρο, επειδή αναφέρεται στο ονομαστικό μέγεθος του σωλήνα. Για αυτό χρειάζεται σύγκριση με τον αντίστοιχο πίνακα.

Τα συχνότερα λάθη

Αναγνώριση μόνο από τη διάμετρο. Δύο σπειρώματα μπορεί να έχουν παρόμοια εξωτερική διάμετρο αλλά διαφορετικό βήμα ή διαφορετικό πρότυπο.

Πρόχειρη εφαρμογή του σπειρωμέτρου. Το σωστό έλασμα πρέπει να ταιριάζει σε ολόκληρο το ορατό τμήμα του σπειρώματος.

Σύγχυση μετρικού βήματος και TPI. Το μετρικό βήμα μετρά την απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών κορυφών, ενώ το TPI μετρά πόσες σπείρες υπάρχουν σε μία ίντσα.

Δοκιμή με δύναμη σε ένα παξιμάδι. Αν η βίδα δεν περιστρέφεται εύκολα με το χέρι, σταματήστε και ελέγξτε ξανά τη διάμετρο, το βήμα και το πρότυπο.