Κολαούζα
Ξεκινήστε από το σπείρωμα, γιατί αυτό ορίζει το κολαούζο· το υλικό και η επικάλυψη έρχονται μετά. Και θυμηθείτε τι δουλειά κάνει: το κολαούζο κόβει σε πλήρη εμπλοκή μέσα σε κλειστή οπή, με όλες τις κόψεις ταυτόχρονα και τα γρέζια χωρίς διέξοδο. Εδώ το ζητούμενο δεν είναι η ταχύτητα, αλλά να βγει ολόκληρο το κολαούζο από την οπή.
ΤΟ ΣΠΕΙΡΩΜΑ8
Το πρώτο που διαλέγετε. Το σπείρωμα ορίζει το κολαούζο· όλα τα υπόλοιπα (υλικό, επικάλυψη) έρχονται μετά. Πατήστε ένα standard για να δείτε μόνο τα κολαούζα του. Δείχνουμε τα 8 πιο συνηθισμένα· τα υπόλοιπα (Vcoil, PG, VG, MJ, BSF, UNEF…) θα τα βρείτε στο φίλτρο της συλλογής.
Το στάνταρ σπείρωμα στην Ευρώπη, με γωνία 60°. Ονομάζεται από τη διάμετρο και το βήμα σε χιλιοστά: M8 x 1.25. Το χονδρό βήμα είναι η προεπιλογή για γενική χρήση.
Ίδια διάμετρος με το μετρικό, αλλά μικρότερο βήμα (M8 x 1 αντί για 1.25). Κρατάει καλύτερα σε κραδασμούς, δουλεύει σε λεπτά τοιχώματα και δίνει πιο ακριβή ρύθμιση.
Το αμερικανικό χονδρό σπείρωμα (Unified Coarse), γωνία 60°. Ονομάζεται από τη διάμετρο σε ίντσες και τα σπειρώματα ανά ίντσα: 1/4" x 20.
Το αμερικανικό ψιλό (Unified Fine). Περισσότερα σπειρώματα ανά ίντσα από το UNC, άρα καλύτερη συγκράτηση σε κραδασμούς και μεγαλύτερη ακρίβεια στη ρύθμιση.
Το βρετανικό Whitworth, με γωνία 55° αντί για 60°. Παλαιότερο standard που συναντάτε σε βρετανικά μηχανήματα και παλιές κατασκευές. Δεν είναι εναλλάξιμο με UNC.
Κυλινδρικό σπείρωμα σωλήνα (55°) για υδραυλικές και πνευματικές συνδέσεις. Δεν στεγανώνει από μόνο του: η στεγανότητα γίνεται με ροδέλα ή τεφλόν.
Το αμερικανικό κωνικό σπείρωμα σωλήνα (60°). Στεγανώνει με το ίδιο το σπείρωμα καθώς σφίγγει, γι' αυτό απαιτεί κωνικό κολαούζο και σωστό βάθος.
Τραπεζοειδές σπείρωμα για μετάδοση κίνησης, όχι για σύσφιξη. Το βρίσκετε σε ατέρμονες, μέγγενες και βίδες οδήγησης, όπου το ζητούμενο είναι ομαλή κίνηση υπό φορτίο.
Ο ΤΥΠΟΣ ΚΟΛΑΟΥΖΟΥ4
Πρώτα: μηχανής ή χειρός; Το κολαούζο χειρός είναι η εξαίρεση: δουλεύει με μανέλα, στο χέρι, και έρχεται σε σετ. Όλα τα υπόλοιπα είναι κολαούζα μηχανής: ένα εργαλείο που κόβει ολόκληρο το σπείρωμα σε ένα πέρασμα σε δράπανο, φρέζα ή CNC. Τα Ίσια, τα Στριφτά και τα Εκτόνωσης παρακάτω είναι όλα κολαούζα μηχανής· ξεχωρίζουν μεταξύ τους από τον τρόπο που δουλεύουν το γρέζι.
Στα κολαούζα μηχανής, αυτό που κρίνει την επιλογή είναι το πού πάει το γρέζι, που εξαρτάται από την οπή σας.
Μηχανής. Ίσια αυλάκια, η πιο διαδεδομένη μορφή. Το γρέζι σπρώχνεται μπροστά, γι' αυτό ταιριάζει σε διαμπερείς οπές και σε ρηχά τυφλά. Απλά, οικονομικά και ανθεκτικά.
Μηχανής. Ελικοειδή αυλάκια που τραβούν το γρέζι προς τα πίσω, έξω από την οπή. Η λύση για τυφλές οπές, όπου το γρέζι δεν έχει πού αλλού να πάει και θα μπούκωνε.
Χειρός. Δουλεύει με μανέλα, όχι σε μηχανή, και έρχεται σε σετ: τα κολαούζα του σετ έχουν διαφορετική κωνικότητα στο άκρο και περνούν με τη σειρά: από το πιο κωνικό, που ξεκινά εύκολα, ως το πιο ίσιο, που φτάνει στον πάτο τυφλής οπής. Πιο αργό, αλλά σας δίνει τον έλεγχο και δεν θέλει μηχανή.
Μηχανής. Δεν κόβει· μορφοποιεί. Πιέζει το υλικό και το αναγκάζει να πάρει το σχήμα του σπειρώματος, οπότε δεν παράγει καθόλου γρέζι. Για ελατά υλικά (αλουμίνιο, χαλκός, μαλακός χάλυβας). Δίνει πιο δυνατό σπείρωμα, αλλά θέλει μεγαλύτερη προτρύπηση από το κοπτικό κολαούζο.
ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΠΟΥ ΚΟΒΕΤΕ6
Ξεκινήστε από εδώ. Διαλέξτε το υλικό που θα κόψετε και η συλλογή φιλτράρεται μόνο στα κοπτικά που το δουλεύουν. Τα γράμματα P/M/K/N/S/H είναι η τυποποίηση ISO 513 και τα χρησιμοποιούν όλοι οι κατασκευαστές· το ίδιο γράμμα σημαίνει το ίδιο υλικό σε κάθε κατάλογο.
Αναλυτικά για κάθε ομάδα: [P] Ατσάλι · [M] INOX · [K] Μαντέμι · [N] Αλουμίνιο · [S] Τιτάνιο · [H] Βαμμένα.
Κοινοί και κραματωμένοι χάλυβες: η μεγαλύτερη ομάδα και η πιο «βατή». Δίνουν μακρύ, συνεχές γρέζι, οπότε το ζητούμενο είναι ο έλεγχος του γρεζιού.
Ανοξείδωτοι χάλυβες. Σκληραίνουν τοπικά καθώς τους δουλεύετε (work hardening), κολλάνε στην κόψη και δεν διώχνουν τη θερμότητα. Θέλουν κοβάλτιο, σταθερή πρόωση χωρίς σταματήματα και άφθονο ψυκτικό.
Χυτοσίδηροι. Δίνουν κοντό, θρυμματισμένο γρέζι, αλλά το υλικό είναι λειαντικό και «τρώει» την κόψη. Το ζητούμενο εδώ είναι αντοχή στην απότριψη, όχι στη θερμότητα.
Μη σιδηρούχα: αλουμίνιο, ορείχαλκος, χαλκός. Μαλακά και γρήγορα, αλλά δίνουν ογκώδες γρέζι που κολλάει. Θέλουν λίγα φτερά, μεγάλες αύλακες και υψηλές στροφές.
Υπερκράματα και τιτάνιο (Inconel, Ti). Πολύ χαμηλή θερμική αγωγιμότητα: η θερμότητα δεν φεύγει με το γρέζι, μένει στην κόψη. Χαμηλές ταχύτητες, σταθερή πρόωση, πολύ ψυκτικό.
Σκληρυμένα υλικά, τυπικά πάνω από 45 HRC. Απαιτούν καρβίδιο και θερμικά σταθερή επικάλυψη· ένα απλό HSS απλώς στομώνει αμέσως.
ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΤΟΥ ΚΟΠΤΙΚΟΥ4
Πατήστε ένα υλικό για να φιλτράρετε τη συλλογή. Για αναλυτική περιγραφή των ποιοτήτων δείτε το άρθρο Υλικά Κοπτικών Εργαλείων.
Ταχυχάλυβας με 5% κοβάλτιο για αυξημένη αντοχή στις υψηλές θερμοκρασίες. Κατάλληλος για ανοξείδωτα (INOX) και σκληρά ατσάλια.
Ο κλασικός ταχυχάλυβας με υψηλή σκληρότητα και αντοχή στη θραύση, ιδανικός για απλές κατεργασίες.
Χάλυβας κονιομεταλλουργίας με απόλυτα ομοιόμορφη δομή και εξαιρετική αντοχή στη φθορά. Κορυφαία λύση, προσφέρει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τους απλούς ταχυχάλυβες.
Καρβίδιο βολφραμίου με κοβάλτιο, ακραία σκληρό και άκαμπτο. Για πολύ υψηλές ταχύτητες κοπής σε CNC και μέγιστη διάρκεια ζωής, αλλά ευαίσθητο σε κραδασμούς και χτυπήματα.
ΟΙ ΕΠΙΚΑΛΥΨΕΙΣ7
Οι επικαλύψεις που θα δείτε στα κολαούζα μας. (Στα κολαούζα η επικάλυψη δεν λειτουργεί ως φίλτρο συλλογής· επιλέγεται μαζί με το σπείρωμα και το υλικό του τεμαχίου.)
Οξείδωση επιφανείας που δημιουργεί μια πορώδη στρώση για τη συγκράτηση του ψυκτικού υγρού και τη μείωση της τριβής. Είναι ιδανική για χάλυβες χαμηλής σκληρότητας και INOX, καθώς αποτρέπει το «κόλλημα» (built-up edge) του υλικού.
Κεραμική επικάλυψη υψηλής σκληρότητας με το χαρακτηριστικό χρυσό χρώμα που παρέχει αποτελεσματική προστασία από τη φθορά. Αποτελεί την standard λύση για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στα κοπτικά σε ένα ευρύ φάσμα υλικών.
Σύνθεση με προσθήκη άνθρακα που προσφέρει εξαιρετική σκληρότητα και πολύ χαμηλό συντελεστή τριβής. Είναι η ιδανική επιλογή για παρατεταμένη διάρκεια ζωής σε απαιτητικές κατεργασίες αλουμινίου, χυτοσιδήρου και ανοξείδωτου χάλυβα.
Επικάλυψη που προσφέρει υψηλή θερμική σταθερότητα κατά την κοπή. Εξασφαλίζει μέγιστη διάρκεια ζωής σε σκληρά υλικά και κατεργασίες υψηλών ταχυτήτων (HSC), επιτρέποντας ακόμα και την ξηρή κοπή.
Premium επικάλυψη της YG-1 που προσφέρει εξαιρετική αντοχή στη θερμότητα και τη φθορά, ειδικά για CNC. Εξασφαλίζει αυξημένη διάρκεια ζωής σε παραγωγικές κατεργασίες, μειώνοντας τις συχνές αλλαγές εργαλείων.
Συνδυασμός σκληρής επικάλυψης με μια εξωτερική στρώση εξαιρετικά χαμηλής τριβής για γρήγορη ολίσθηση των γρεζιών. Εξασφαλίζει μεγάλη διάρκεια ζωής σε βαθιές κοπές, εμποδίζοντας το «μπούκωμα» του εργαλείου και την υπερθέρμανση.
Θερμική επεξεργασία που εμπλουτίζει την επιφάνεια με άζωτο, αυξάνοντας τη σκληρότητα χωρίς την προσθήκη εξωτερικού στρώματος. Είναι η ιδανική λύση για αντοχή στην απότριψη (abrasion) σε υλικά που «τρώνε» την κόψη, εξασφαλίζοντας σταθερή διάρκεια ζωής και ομαλή ροή γρεζιών.