Ολίσθηση ένδειξης (Drift) και σταθερότητα
Η μεταβολή της ένδειξης ενός οργάνου με τον χρόνο, χωρίς αντίστοιχη μεταβολή του μετρούμενου μεγέθους.
Drift είναι η συνεχής ή βαθμιαία μεταβολή της ένδειξης ενός οργάνου με τον χρόνο, ενώ η τιμή του μετρούμενου μεγέθους παραμένει σταθερή. Το όργανο μπορεί επομένως να δίνει διαφορετική ένδειξη σήμερα από εκείνη που έδινε κατά την τελευταία διακρίβωση, παρότι μετρά το ίδιο πρότυπο υπό τις ίδιες συνθήκες.
Η Stability είναι η ικανότητα του οργάνου να διατηρεί σταθερές τις μετρολογικές του ιδιότητες με την πάροδο του χρόνου. Όσο μικρότερο είναι το Drift για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τόσο μεγαλύτερη θεωρείται η σταθερότητα του οργάνου.
Με ποιες μορφές εμφανίζεται
Το Drift μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικούς τρόπους.
Μεταβάλλεται η ένδειξη μηδενός. Για παράδειγμα, ένας ζυγός χωρίς φορτίο μπορεί μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να δείχνει 0,3 g αντί για μηδέν.
Μεταβάλλεται η ευαισθησία ή η καμπύλη διακρίβωσης, οπότε το σφάλμα μεγαλώνει διαφορετικά σε κάθε σημείο του εύρους μέτρησης.
Ένα μικρόμετρο ελέγχεται περιοδικά πάνω στο ίδιο πρότυπο πλακίδιο των 50,000 mm, υπό τις ίδιες συνθήκες:
Διακρίβωση 50,002 mm
Τρεις μήνες 50,004 mm
Έξι μήνες 50,006 mm
Η συνολική μεταβολή των 0,004 mm αποτελεί ένδειξη Drift, εφόσον το πρότυπο και οι συνθήκες μέτρησης παρέμειναν σταθερά. Οι τρεις διαδοχικές μετρήσεις δείχνουν και τον χαρακτήρα της: η απόκλιση δεν εμφανίζεται απότομα, αυξάνεται σταδιακά.
Από πού προέρχεται
Το Drift μπορεί να οφείλεται σε γήρανση των εξαρτημάτων, φθορά, χαλάρωση μηχανικών μερών, μεταβολή των ηλεκτρονικών στοιχείων ή απελευθέρωση εσωτερικών τάσεων. Οι αλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας μπορούν επίσης να μεταβάλουν την ένδειξη. Για να ξεχωρίσουμε όμως το πραγματικό Drift από την επίδραση του περιβάλλοντος, οι συγκρίσεις πρέπει να γίνονται υπό τις ίδιες καθορισμένες συνθήκες.
Πώς εντοπίζεται
Το Drift δεν είναι το ίδιο με το τυχαίο σφάλμα. Το τυχαίο σφάλμα προκαλεί διασπορά των ενδείξεων, ενώ το Drift εμφανίζεται ως τάση μεταβολής με τον χρόνο. Εντοπίζεται με περιοδικές διακριβώσεις, ενδιάμεσους ελέγχους και παρακολούθηση των αποτελεσμάτων σε διάγραμμα.
Ο μηδενισμός μπορεί να κρύψει προσωρινά ένα zero drift, αλλά δεν αποδεικνύει ότι το όργανο παραμένει σωστό σε ολόκληρο το εύρος του. Για αυτό η σταθερότητα αξιολογείται με πρότυπα σε περισσότερα από ένα σημεία μέτρησης.